Travnik

Travnik 

Travnik Osmanlı tarihi

1463 tarihinde Fatih Sultan Mehmet komutasındaki Osmanlı ordusu Travnik kalesini ele geçirmiş ve kale eteklerine yerleşim genişlemiştir.

1660’ta Travnik’i ziyaret eden Evliya Çelebi burayı “cennet bahçeleri kadar güzel bir yer” diye tanımlar. Prens Eugène kumandasındaki Habsburg ordularının Saraybosna’yı yıkmasından hemen sonra 1699 yılında Bosna valilerinin ikamet merkezi oldu ve iki kısa kesintiyle birlikte bu özelliğini 1851’e kadar korudu. Özellikle idari ve ekonomik işlevlerin güçlenmesi, ayrıca önemli "Bosna Yolu" üzerinde bulunması, Valilerin adamlarının ve devlet görevlilerinin gelmesinin yanında gelişen el sanatları ve ticaret şehrin dört misli büyümesine yol açtı.

1851’de valilerin Saraybosna’ya geri dönmesiyle birlikte Travnik gerilemeye başladı. Napolyon'un Dalmaçya'da kurduğu İllirya Eyaleti, Bosna Paşalığı ile sınır haline gelince, Fransız diplomatik temsilciliğinin Travnik'te kurulması ihtiyacı doğdu. 1793 yılında Fransız Konsolosluk Ajansı açıldı; 1806 yılında ise resmi Fransız Konsolosluğu kuruldu. 1807 yılında Avusturya da Travnik’te bir konsolosluk açtı.

Ünlü yazar Ivo Andrić’in "Travnik Günlüğü" adlı romanı, bu konsolosluk dönemini ve Osmanlı İmparatorluğu'nun zayıflayıp çöküş sürecini anlatır. 19. yüzyıl sonlarına doğru, büyük güçlerin baskısıyla Osmanlılar Bosna'dan çekilmiş ve Bosna, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu yönetimine geçmiştir.

Avusturya-Macaristan döneminde (1878-1918) iki hıristiyan cemaati kendileri için büyük kiliseler ve okullar inşa etti. Bunların dışında rüşdiyelerde bütün gruplar için Türkçe eğitim sağlandı. Katolikler, Travnik’in hemen dışında Katolik nüfusun dinî ve kültürel yaşamında büyük rol oynayacak olan bir Fransisken manastırı yaptırdılar. 1903’teki büyük yangın yüzünden dükkânların ve ahşap evlerin yer aldığı şehir merkezindeki tarihî binaların çoğu yandı. Şehir Orta Avrupa inşa geleneğinin mahallî bir versiyonuna göre tekrar ihya edildi. Yıkılan ya da zarar gören bazı İslâmî binalar Fâtımî, Memlük ve Kuzey Afrika mimarisi tarzında yeniden yapıldı.

Tito yönetiminde yeni ağır sanayi yakınındaki sanayi şehri Yeni Travnik’te kuruldu ve şehir hızla bu yeni yerleşmeye doğru büyüdü. 

Travnik Süleymaniye/Alaca Camii Bosna (1550) 

Süleymaniye Camii yapılış tarihi 16. yy yani Osmanlı'nın Bosna ya gelmesinden bir yüzyıl sonra Gazi Paşa'nın yaptırdığı cami inşa edilirken çok önemli olan vakıf düşüncesi için altına tam altı adet dükkân inşa edilmiş. Elde edilen gelir caminin bakım ve onarımı ile yanında bulunan medresede kullanılmaktadır.

Yaklaşık bir yüzyıl sonra büyük bir yangın geçirdi, 1757’lerde Ahmet Paşa bu camiyi yeniden yaptırdı. Fakat 1815’te camii tekrar restorasyon gördü ve yukarıdan aşağıya kadar camii restore ettiren son kişi Süleyman Paşa oldu. Alt katta 24, üst katta tam 25 pencere vardır.

Boşnakça adı Šarena renkli demek. Türkçe Alaca da bu anlama gelmektedir. Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından restore edilerek 2019 yılında yeniden ibadete açıldı.

Travnik Hacı Ali Bey Camii , Bosna (1757)

Travnik Hacı Ali Bey Camii , Yukarı Çarşı Camii veya Mehmed Paşa Kukavica Camii, Travnik şehrinin merkezinde yer almaktadır . 1757 yılında inşa edildiğinden bu yana birçok kez restore edilmiştir. O yıllarda Travnik'teki Hacı Ali Bey Camii'nin yanına inşa edilen bir de saat kulesi vardır.  Bosna-Hersek Ulusal Anıtlarını Koruma Komisyonu, 15-21 Mart 2005 tarihleri ​​arasında yaptığı toplantıda, saat kulesi, harem ve çeşmesiyle birlikte caminin Bosna-Hersek'in ulusal anıtı ilan edilmesine karar verdi .