Malmö

MALMÖ

Malmö, İsveç'in Stockholm ve Göteborg'dan sonra üçüncü büyük şehri ve İskandinav bölgesinin yedinci büyük şehridir. İsveç'in güneybatı kıyısında, Öresund Boğazı üzerinde yer alan şehir, 1353 yılında şehir statüsünü kazanmıştır.

Malmö, İsveç'in kıta Avrupası'na tek sabit doğrudan bağlantısı olan ve 2000 yılında tamamlanan Öresund Köprüsü'nün bulunduğu yerdir. Köprü, İsveç'i Danimarka'ya bağlar ve hem karayolu hem de demiryolu trafiğini taşır. Malmö ve Kopenhag'ı da içeren Öresund Bölgesi, dört milyon kişiye ev sahipliği yapmaktadır.

Şehir, İskandinavya'nın en eski ve en sanayileşmiş şehirlerinden biriydi ve Kockums, Skanska ve Scania AB gibi İskandinavya'nın en büyük sanayi gruplarının birçoğunun doğum yeriydi.

Malmö'nün 1275 yılında kurulmuş olabileceği düşünülmektedir. İlk kurulduğu yıllarda Lund kentinin savunma ve rıhtım bölgesi olan Malmö, uzun yıllar boyunca Danimarka'nın en büyük ikinci kenti olarak kaldı. Kentin o zamanlardaki ismi; kum yığını anlamına gelen Malmhaug idi. 15. yüzyılda şehir, Danimarka'nın en yoğun ve büyük kentlerinden biri haline geldi. 1658'deki Roskilde Antlaşması sayesinde, Skåne bölgesiyle beraber Malmö şehri de İsveç'e katıldı.

18. yüzyıl başlarında Malmö, 2,300 nüfuslu bir kentti. Ancak, XII. Karl'ın savaşları ve veba salgınları yüzünden 1728 yılında kent nüfusu 1,500'e geriledi. 1850-70 arası inşa edilen demiryolu hattı, sanayiyi katladı. Limanın da etkisiyle Malmö bir İskandinav ticaret merkezi oldu. Malmö, 1915'te 100,000; 1952'de de 200,000'lik bir nüfusa sahip oldu. 1971'den sonra 265.000 olan şehrin nüfusu; 1985'te 229.000'e gerilemiştir. 2003 sayımlarında nüfus 265.481 olmuştur.

2007'de 75.156 yabancı nüfus vardı. Danimarka (8,857), Sırbistan (8,658), Irak (7,975), Polonya (6,314), Bosna-Hersek (5,725), Lübnan (3,392), İran (3,041), Macaristan (1,856), Almanya (1,822), Finlandiya (1,694), Afganistan (1,673), Romanya (1,640), Türkiye (1,589), Şili (1,329), Somali (1,037).

Malmö'nün 31 Aralık 2025 itibarıyla 367.924 nüfusu bulunmaktadır. İsveç'in en hızlı büyüyen şehridir. Malmö'de (2024) İsveç hariç 187 farklı ülkeden insan yaşamaktadır. Malmö sakinlerinin yaklaşık üçte biri yurt dışında doğmuştur. İsveç dışında doğanlar arasında en yaygın doğum ülkesi Irak'tır. 2025 yılında Malmö'de yaşayan 11.466 kişi Irak doğumluydu.

Malmö'de doğum yeri olarak en sık tercih edilen diğer ülkeler Suriye (9.532), Danimarka (7.975), Yugoslavya (6.792), Polonya (6.303) ve Bosna-Hersek (6.202)'dir. Afganistan, Lübnan ve İran'da ise yaklaşık olarak eşit sayıda, ülke başına 4.000-6.000 kişi doğmaktadır.

Ayrıca Malmö, 1992, 2013 ve 2024 Eurovision Şarkı Yarışması'na ev sahipliği yapmıştır.

Malmö'deki en büyük din Hristiyanlıktır ve İsveç Kilisesi , 2019'da toplam 125.697 üyesiyle, nüfusunun %36'sına denk gelen en büyük üye tabanına sahiptir. Malmö'de birkaç Katolik cemaati bulunmaktadır ; bunlardan biri 7.500 üyesi olan Kurtarıcımız Kilisesi'dir .

Malmö İslam Merkezi'ne göre, İslam , şehrin sakinlerinin yaklaşık 50.000'inin veya %14'ünün Müslüman kökenli olması nedeniyle ikinci en büyük dindir.

Malmö Mahmud Camii İsveç (2016)

İsveç'in Skåne bölgesindeki Malmö şehrinde bulunan cami inşaatına 1999 yılında başlandı. Cami, 13 Mayıs 2016'da Mirza Masroor Ahmad'ın verdiği Cuma hutbesi sırasında resmen açıldı. 2.000 m²'lik cami kompleksi, iki yatak odalı konaklama birimleri, bir spor salonu, ofisler ve bir kütüphane de dahil olmak üzere 5 binadan oluşmaktadır. Cami, biri erkek diğeri kadın ibadet edenler için olmak üzere iki ibadet salonundan oluşmaktadır. Cami toplamda 1.700 ibadet edeni ağırlayabilmektedir . Toplam maliyeti 37,5 milyon SEK'tir .

Ahmadiyya , kısaca Ahmadiler olarak da bilinen, Londra'daki halifenin liderliğindeki bir cemaattir. Cemaatin ülkedeki en eski tarihi, 1956 yılında İkinci Halifelik döneminde , Kemal Yusuf'un İsveç'teki misyonun başına atanmasıyla başlar. Ancak cemaatin resmi olarak tescil edilmesi 1970 yılına kadar gerçekleşmemiştir. Ülkede iki adet özel olarak inşa edilmiş Ahmadiyya cami vardır. 1976'da açılan Göteborg'daki Nasir Camii, ülkenin en eski camisidir ve aynı zamanda Cemaatin ulusal genel merkezinin de bulunduğu yerdir.

Malmö Muslimska församling İsveç (1972)

Adres: Sallerupsvägen 148, 212 28 Malmö, İsveç

Malmö'deki Müslüman cemaati, Türkiye Diyanet İşleri Başkanlığı'na bağlı bir Türk cemaatidir. Kendi kayıtlarına göre 2200 üyesi bulunmaktadır ve Sallerupsvägen'de yer almaktadır. İmam, Diyanet tarafından gönderilmiştir. İsveç Din Topluluklarına Destek Ajansı'na göre, caminin Malmö Millî Görüş şubesiyle iyi ilişkileri vardır. 2011 yılında cami olarak kullanmak üzere 8 milyon SEK karşılığında bir arsa satın almıştır. 2017 yılında cemaat, arsasını Diyanet'in bir parçası olan İsveç İslam Vakfı'na bağışlamıştır.

Müslümanlar Malmö'de bir araya gelerek 1972'de Malmö Müslüman Cemaati'ni kurdular.

Bu bağlamda, ilk görevi cemaat salonu (Mascid) olarak kullanılacak bir bina kiralamak olan bir kurul seçildi.

Sonunda Södervärn yakınlarında Meryem Ana kilisesine ait bir yer buldular. Cemaat birkaç yıl orada faaliyet gösterdikten sonra Persborgstorget yakınlarındaki başka bir yere taşındı. Burada ayrıca günde 5 vakit farz duaları etmeye başladılar.

1996 yılında, Norra Grängesbergsgatan'da cami olarak kullanılabilecek kadar büyük bir arazi satın aldılar. İslam burada 2009 yılının başlarına kadar uygulandı; ancak ünlü Stadex fabrikası nedeniyle caminin kapılarını kapatmak zorunda kaldılar. Bunun nedeni, belediyenin caminin fabrikaya ve kıta demiryoluna çok yakın, riskli bir bölgede olduğunu düşünmesiydi. Bu da, araziyi satıp tekrar cemaat alanı kiralamak zorunda kaldıkları anlamına geliyordu; bu alan Sallerupsvägen 87'deki eski Katrina Kilisesi oldu. Bu alan cemaatin ihtiyaçları için çok küçüktü ve birkaç yıl süren yoğun arayıştan sonra, 2011 baharında Sallerupsvägen 148'deki Heliotropen 8 ve 9 numaralı arazileri satın aldılar.

Bugün İsveç'in en büyük camisine sahip olan ve 1500 metrekarelik bir "namaz alanına" sahiptir.

Malmö Camii İsveç (1984)

Jägersrovägen 90, 212 37 Malmö, İSVEÇ

İsveç'in en eski ikinci camisidir . Malmö'nün Husie semtindeki Jägersro villastad'da yer almaktadır . 20 Nisan 1984'te açılışı yapılmış olup İslam Merkezi örgütü tarafından yönetilmektedir. Caminin bitişiğinde , yine İslam Merkezi tarafından işletilen bir özel okul bulunmaktadır.

1970'lerin sonlarında inşaat için imar çalışmaları başladı. Malmö Belediyesi, 32.000 m2 büyük bir araziyi tahsis ederek yardımcı oldu . İnşaat Nisan 1983'te başladı. Cami 20 Nisan 1984'te açıldı ve o gün ilk Cuma namazları kılındı. Projenin başlatıcısı, Kasım 2018'de 80 yaşında vefat edene kadar İslam Merkezi'ni ve camisini yöneten Bejzat Becirov'du.

2008 yılında, mali zorluklar yaşadıktan sonra , Muammer Kaddafi ile yakın bağları olan Dünya İslam Çağrı Topluluğu (WICS) camiyi 30 milyon İsveç kronuna satın aldı.

Cami, hem Scania'dan hem de Danimarka'nın Kopenhag şehrinden gelen Müslümanlar tarafından yoğun ilgi görüyor . Cuma namazlarına yaklaşık 1.000 kişi katılıyor ve cami yılda 70.000'den fazla ziyaretçiyi ağırlıyor.

Cami üyeleri arasında 130'dan fazla dil konuşulmaktadır.

Ögårdsskolan Özel Okulu

Caminin yanında faaliyet gösteren Özel okul Ögårdsskolan 2000 yılında açılmıştır. İsveç müfredatını takip eder ancak İslami bir yönelime sahiptir . Herkese açıktır. 2019 itibariyle okulda anaokulundan ilkokulun altıncı veya dokuzuncu sınıfına kadar yaklaşık 250 öğrenci bulunmaktadır .

Hz Hatice Camii Malmö İsveç (2017)

Umm Al-Mu’minin Khadijah-moskén

Scandinavian Wakf - Danska vägen 26, 212 29 Malmö, Sweden

Ümmü'l-Müminin Hatice Camii , Malmö'de bulunan bir Selefi camisidir . Östra Mezarlığı'nın yanında yer almaktadır . Cami, Peygamber Muhammed'in ilk eşi Hatice'nin adını taşımaktadır . Müslüman topluluğu WAKF faaliyetlerini camide yürütmektedir.

1.791 m2 büyüklüğündeki cami, 2.000 ibadet edeni ağırlayabilen kapasitesiyle İsveç'in en büyük camisidir . 28 Nisan 2017'de Katar Din İşleri Bakan Yardımcısı Halid Şahin El Ganim tarafından açılışı yapılmıştır. Katar, açılıştan önce caminin 75 milyon dolardan fazla olan maliyetinin 30 milyon dolarını karşılamıştır. Toplamda, tesisin tamamlandığında 120 ila 140 milyon dolara mal olması tahmin edilmektedir.