Aabenraa

Aabenraa

Güney Danimarka'da, Küçük Kuşak'ın bir kolu olan Aabenraa Fiyordu'nun başında, Danimarka-Almanya sınırının 26 km kuzeyinde ve Alman Flensburg şehrinin 32 km kuzeyinde bulunan 16.500 nüfuslu (2025) bir şehirdir. 1231 yılında kurulmuştur. 

Kasabanın en eski adı, Eski Danca opæn ve ør ("açık kıyı") kelimelerinden oluşan Opnør'dür; daha sonra nehir kenarındaki konumundan dolayı Opnøraa ve Opneraa adını almıştır.  Obenroe adı 1257 yılından beri bilinmektedir . Aabenraa diye yazılan biçimi Danca'da 1840-1850'lerden itibaren ulusal bilinç döneminde tutarlı bir şekilde kullanılmaya başlanmıştır . 

Şehir, Aabenraa Belediyesi'nde yer almakta olup Güney Danimarka Bölgesi'ne aittir . Aabenraa, farklı dönemlere ait mimari örnekleri barındıran eski bir şehirdir. Aabenraa'daki önemli yapılar arasında Valdemar döneminden kalma Aziz Nikola Kilisesi ve Kraliçe I. Margrete tarafından kurulan (yaklaşık 1400 ) Brundlund Kalesi bulunmaktadır. Ayrıca şu sokakların çevresinde iyi korunmuş birkaç 19. yüzyıl mahallesi de vardır : Slotsgade , Store Pottergade , Lille Pottergade , Nygade , Nybro , Skibbrogade ve Gildegade . 

Opnør, aslen nehir kenarında bir köydü. Adı ilk olarak 1231 tarihli Kral Valdemar'ın Toprak Defteri'nde yazılı kaynaklarda geçmektedir. Köy, erken Orta Çağ'da piskoposun kalesi Opnør Hus çevresinde limanı, el sanatları ve balıkçılığı olan küçük bir kent topluluğuna dönüştü . Limanın kasabanın can damarı olduğu, 1257 tarihli bir belgeyle doğrulanmaktadır. 

Şehir, 1750'lerden 1864'e kadar en parlak dönemini yaşadı ; bu dönemde şehrin denizcilik sektörü Akdeniz , Çin , Güney Amerika ve Avustralya ile ticaret yaparak büyük bir gelişme gösterdi . Aabenraa, Kopenhag ve Flensburg'dan sonra Danimarka monarşisinin en büyük ticaret filosuna sahipti .

 Aabenraa, öncelikle Güney Jutland'ın en büyük limanına ve önemli bir nakliye ve liman endüstrisine sahip olmasıyla bilinir . Liman, Danimarka'nın üçüncü en derin limanıdır (Aabenraa Limanı 11 metre, Aarhus Limanı 13,5 metre ve Ensted Limanı 18 metre derinliğe sahiptir) ve şüphesiz Güney Jutland bölgesinin en önemli limanıdır. 

1864'teki savaştan sonra , Aabenraa, Güney Jutland'ın geri kalanı gibi Avusturya ve Prusya tarafından ele geçirildi ve 1866'dan sonra Prusya'nın bir eyaleti oldu . 1868'de Fredericia ve Flensburg arasındaki bir hat olan Aabenraabanen ile Rødekro'ya demiryolu bağlantısı sağlandı. Daha sonra , 1899'da Gråsten'e ve 1901'de Løgumkloster'e hat açan dar hatlı Aabenraa Amts Jernbaner kuruldu. İlçe demiryolları 1926'da kapatıldı.  

1920'deki referandumda Aabenraa'nın %55'i Almanya'ya ait olmayı oyladı, ancak 1. bölgenin tamamı için sonuç geçerli olduğunda, Aabenraa, Güney Jutland'ın geri kalanı gibi Danimarka'ya geri döndü . Aabenraa, 2.dünya savaşı arasındaki dönemde Kuzey Schleswig'deki Alman azınlığının merkeziydi. 1946'dan itibaren yeni bir Alman gazetesi olan Der Nordschleswiger yayınlanmaya başladı , 1947'de bir Alman özel okulu ve kütüphanesi, 1956'da ise bir anaokulu kuruldu . Sønderjyllandshallen , bölgenin önemli fuarlarına, spor etkinliklerine ve kongrelerine ev sahipliği yapmak üzere 1956'da açılmıştır. 

1970 yılında şehir , Sønderjylland Bölgesi'nin idari merkezi oldu . 2007 yılından bu yana , eski Sønderjylland Bölgesi, çevredeki diğer bölgelerle birleşerek Güney Danimarka Bölgesi'ni oluşturdu . Şehir artık , eski belediyeler olan Rødekro , Lundtoft , Tinglev ve Bov ile birlikte, hala Aabenraa Belediyesi adını taşıyan daha büyük bir belediyenin de parçasıdır . 

Aabenraa'da toplam dört kilise var; Høje Kolstrup Kilisesi , St. Jørgens Kilisesi , St. Nicolai Kilisesi ve St. Ansgar Kilisesi . Aabenraa Belediyesi'nde nüfusun %78,9'u Danimarka Kilisesi'ne mensuptur; bu oran, %74,3 olan ulusal ortalamanın (2020) üzerindedir. Aabenraa Belediyesi'nde toplam 20 kilise bölgesi bulunmaktadır ve bu bölgelere 28 rahip hizmet vermektedir. 19 kilise meclisi ile bazı bölgelerde birden fazla rahip görev yapmaktadır. 

Aabenraa'da iki Müslüman dini cemaat var. Aabenraa Camii 1991 yılında kurulmuş ve 2006 yılında dini cemaat olarak tanınmıştır. Cami , Danimarka'nın en büyük Müslüman dini cemaati olan Danimarka Türk İslam Vakfı Diyanet'in bir parçasıdır . Ayrıca Danimarka'daki Boşnak İslam Dini Cemaati'nin bir parçası olan (2001 yılında dini topluluk olarak tanınan) bir Boşnak grubu da bulunmaktadır. Aabenraa'da ayrıca bir Sri Lanka-Tamil Hindu tapınağı olan Sri Nagapoosani Amman Tapınağı bulunmaktadır. 

Aabenraa Mezarlığı'nın kuzeydoğu köşesinde, 2019 yılında 30 mezardan oluşan bir Müslüman mezarlığı hizmete açıldı. Bu, Aabenraa Belediyesi'ndeki ilk Müslüman mezarlığı olmakla birlikte, Güney ve Güney Jutland'daki dokuzuncu mezarlıktır. 

Kentte üç ilkokul bulunmaktadır ; Kongehøjskolen , Høje Kolstrup Skole ve 10. Aabenraa . Başka bir okul, Aabenraa kasabasının biraz dışında bulunan Stubbæk'te (Stubbæk Skole) bulunmaktadır. Ayrıca Aabenraa Friskole ve Alman özel okulu olan Deutsche Privatschule Apenrade bulunmaktadır . 

Aabenraa Devlet Okulu hem genel ortaokul bitirme sınavını hem de lise diplomasını sunmaktadır .

Deutsches Gymnasium für Nordschleswig , hem Danimarka hem de Alman lise bitirme sınavlarına girme fırsatı sunan Alman azınlık lisesidir.

Teknik Lise Aabenraa, teknik lise diploması (HTX) sunmaktadır . Lise EUC Syd'in bir parçasıdır ve HTX Sønderborg , HTX Haderslev ve HTX Tønder ile yakın işbirliği içindedir .

IBC Aabenraa İşletme Okulu, 12 Ekim 1868'de Merchants' School'da işletme eğitimine başladı. 135 yılı aşkın bir geçmişe sahip olan okul, ülkenin en eski işletme okullarından biridir. [ kaynak eksik ] Okul bugün, Kolding , Fredericia ve Middelfart'ta da şubeleri bulunan IBC International Business College'ın bir bölümüdür .

Güney Sosyal ve Sağlık Çalışmaları Okulu, sosyal ve sağlık eğitimi vermektedir.

Tek yükseköğretim kurumu , Aabenraa'da bir şubesi (kampüsü) bulunan ve aşağıdaki sosyal yardım eğitim programlarını sunan Syddanmark Üniversitesi Koleji'dir :

Hemşire

Sosyal hizmet uzmanı

Pedagog

Eğitim asistanı

VUC Sønderjylland'ın bir kolu olan VUC Aabenraa

Baltık Koleji

Şehirde, Brundlund Kalesi ve Postane Müdürü Konağı da dahil olmak üzere birçok tarihi ve ilgi çekici bina bulunmaktadır .

Şehir, bölgesel ısıtmasının bir kısmını biyokütleden sağlıyor ve Kassøværket'in 3 e-metanol üretim hattı, 50 derecede 8 MW'a (termal) kadar değişen miktarlarda fazla ısı üretiyor; bu ısı daha sonra bir ısı pompası tarafından tüketiciler için 72 dereceye yükseltiliyor. 

Ünlü kasaba sakinleri

Bakire Fanny, 19. yüzyılda Aabenraa'da nakışları ve vizyonlarıyla tanınan bir kadındı. [ 10 ]

Ernst Reuter (1889–1953), Alman siyasetçi, Berlin Belediye Başkanı (1948–53) ve Volga Alman ASSR Genel Sekreteri (Ekim 1918 Mart 1919) [ 11 ]

Franciska Clausen (1899-1986), özellikle soyut sanatıyla tanınan ressam.

Aabenraa Kalesi Brundlund Slot (1420)

Margrethe I'in 1411'de Holstein kontlarından Aabenraa'yı devralmasıyla, eski kalenin yerine yeni bir kale inşa etme hakkını güvence altına aldı. 1420'de şehrin batısında büyük Brundlund kalesini inşa eden ve etrafını hendeklerle çeviren kişinin Pomeranya Kralı Erik olduğu muhtemeldir. Pomeranya Kralı Erik'in kalesi hakkında hiçbir şey bilinmemektedir. Mevcut Kale, şehrin batı kesiminde Vestergade/Nygade kavşağı civarında bulunan ortaçağ Aabenraahus'un yerine 1530'da Frederik I tarafından birleşik bir kapı ve ana bina olarak inşa edilmiştir. Aynı zamanda, bir değirmen, hendeğe açılan bir kilit ve kalenin savunmasının bir parçası olan Slotsvandmøllen inşa edilmiştir. 

1590'da, Gottorp ailesi döneminde, kale Hercules von Oberberg tarafından iki köşeye çapraz yerleşen sekizgen kule, daha küçük bir merdiven kulesi ve güney tarafında açık bir galeri eklenerek Rönesans tarzında yeniden inşa edildi. Kale, 1805-1807 yılları arasında CF Hansen tarafından neoklasik bir yapıya dönüştürüldü. 1744 yılından kalma, ağaçlarla çevrili bir baraj, kale hendeğinin üzerinden akmaktadır ve eski hendeklerin bir kısmı göl alanına çevrilmiştir.

Brundlund Kalesi, 1996 yılına kadar Aabenraa İlçesinin idari merkezi ve ilçe ve bölge valilerinin ikametgahıydı. 1998'den beri kale, 2006 yılında Sønderjylland Müzesi'nin bir parçası olan Brundlund Kalesi Sanat Müzesi'ne ev sahipliği yapmaktadır.

Skulpturer i Aabenraa Kommune 

Der løftes i flok (birlikte engeller aşılır 1995)

Ve Sammen bryer vi trænd ( Yollar Birlikte aşılır) 

Heykelin adı  Der løftes i flok  Rødekro ile Aabenraa arasındaki iki kemerli döner kavşağın doğu tarafında yer alıyor. Birkaç yüz metre ötede, batıdaki Rødekro tarafındaki döner kavşakta ise onun eşi Sammen bryer vi trænd ( Yollar Birlikte aşılır) adlı heykel var. Yollar birbirine bağlanıyor. Bizi, şehirlerden büyük, E45 üzerinden dünyaya çıkarıyorlar ve aynı zamanda dünyayı bize getiriyorlar ve Aabenraa ile Rødekro'yu birbirine bağlıyorlar. Kırmızı granit ve parlak çelik borulardan oluşan iki kompozisyonun tasarımı da semboliktir.

Sanatçı: Hans Lembrecht Madsen (d. 1943)

Yer: E45 üzerindeki 70b çıkışındaki döner kavşaklar. 

Annas Værk (Anna'nın Eseri 1996)

Sanatçı: Lone Høyer Hansen (1950-2021)

Yer: Nørreport ve HP Hanssensvej köşesi

Malzeme: Çelik, bank ve bronz heykel

Aabenraa'nın tarihindeki üç heyecan verici olay, bu heykel grubunun dokusuna işlenmiştir: Denizcilik , gemiler ve balıklar, dalgaların ve akıntıların desenlerinde kendini gösterir.

Rivayete göre VIII. Christian'ın gayrimeşru kızı olan Bakire Fanny , Brundlund Kalesi'nde bölge valisiyle birlikte büyüdü. Efsaneye göre Bakire Fanny bir medyumdu ve diğer şeylerin yanı sıra bölgenin Danimarka ile yeniden birleşmesini önceden gördü. Ayrıca nakışlarıyla da tanınıyordu. Nakışların kendisi Aabenraa Müzesi'nde görülebilirken, nakış desenlerinin unsurları kafes işine dahil edilmiştir. Anna'nın Eseri, Lone Høyer Hansen'in ilk kamuya açık dekorasyonudur.

Aabenraa Vandkunst - granit (Su sanatı Granit 1991-93) 

Sanatçı: Erik Warming (d. 1942)

Yer: Reunion Parkı ve Aabenraa Kütüphanesi yanı, Aabenraa

12 metre uzunluğunda bir yürüyüş yoluyla birbirine bağlanan iki havuzdan oluşmaktadır. 2020 yılına kadar eser, şehrin kuyusunun bulunduğu Storetorv'da yer alıyordu ve tıpkı eski kuyu gibi, su sanatı dört kapıdan akıyordu. Ancak şimdi heykel, Aabenraa Belediyesi'ndeki Yeniden Birleşme Parkı ve rekreasyon alanına taşındı ve burada su teması, Folkehjem'in önündeki meydanda kurulan su sütunlarıyla güzel bir uyum içinde sergileniyor. 

Sankt Nicolai Kirke (Aabenraa)

Aziz Nikola Kilisesi, Aabenraa'nın en eski kilisesidir ve şehir merkezinin hemen kuzeyindeki yüksek bir noktada yer almaktadır. 

Aabenraa'daki bölge kilisesi. Manastır taşından inşa edilmiş haç biçimli bir kilise olup, yaklaşık 1250-1260 yıllarına ait iki transeptli bir koro ve bir neften ve geç Gotik döneme (yaklaşık 1400-1550) ait bir sakristiden (rahip odası) oluşmaktadır.  Kapsamlı yenileme çalışmaları Kaare Klint (1888-1954) ve oğlu Esben Klint (1915-1969) tarafından gerçekleştirilmiştir.  

Kilisenin kürsüsü 1565 yılına ait olup Macar Rönesans tarzındadır. Barok sunak 1642 yılına ait olup zengin bir şekilde dekore edilmiştir. Muhtemelen 1758'deki koro yeniden inşasından kalma tuğla bir sunak masası üzerinde durmaktadır. Granit vaftiz havuzunun tabanı geç Romanesk dönemine aitken, havuzu yenidir.