Krematoryum

Kremato ya da kremata Latince yakma kelimesinden gelir.

Eski türklerde cesedleri yakma geleneği vardı buradan Hindistan'a ve tüm dünyaya yayılmıştır, cesedlerin yakıldığında ruhların günahlardan temizlendigine inanılıyordu.

Türkiye’de yürürlükteki mevzuatta, “cenazeye kötü muamele yapılamaz” gerekçesi yer alır. Bu da, ölüyü yakmaya imkan vermiyor..

1930’da çıkan Umum Hıfzıssıhha Kanunu’nun 224. maddesine göre, ölü yakma işlemi ‘isteyen ve gerekli işlemleri tamamlayanların isteği belediyelerce yapılabiliyor.

Umumi Hıfzısıhha Kanunu’nun ardından Zincirlikuyu Mezarlığı girişine bir krematoryum yapıldı, ancak hiç kullanılmadığı için 4.5-5 yıl sonra yıkıldı.

İslam’da insan sağken de öldükten sonra da yakılamaz. Ölüler yıkanır, kefenlenir ve toprağa verilir.

Danimarka'da ilk kez 1892'de ceset yakma (lig branding) kanunu çıktı.

Krematoryumda geçirilen evreler

* Kişi öldüğünde kanuni izinler için ceset yakılmadan 48 saat bekleniyor.

* Aynı sürede cesedin kimlik ve DNA örnekleri de kayda geçiriliyor

* Vasiyete göre kadavradan alınabilecek organlar transplantasyon için alınıyor

* Ceset kremasyon için vücudunda bulunan bütün protez ve metal cihazlardan arındırılıyor.

* Yakılacağı fırına uygun bir tabuta konuluyor.

* Yakmak için 3 şahit ile birlikte ailenin izni gerekiyor.

* Yakılma işlemi genelde 80-120 dakika arası sürüyor.

* Cenaze yakılırken herhangi bir koku duyulmuyor.

* Kremasyon işlemi tamamlandığında parçaların soğuması beklenir.

* Kremasyon fırınını çalıştırmak için sıcaklığın önce 872 derece, sonra 1092 dereceye yükselmesi sağlanır. Bu süreç sonunda sanıldığı gibi ceset kül haline gelmez, geride toplam 2.5-3 kilogram ağırlığında kemik kırıkları kalır. Kalan 2-3 Gr’lık kemikler mekanik özel öğütücüden geçirilerek tamamı toz halinde getirilir.

* Son yıllarda eski tip fırınlar yerine elektrikli fırınlar çoğalıyor.

* 850 derecede yakılan küllerden yaklaşık 400 gram kül çıkıyor.

* Yabancı ülkelerdeki krematoryumlarda fırının yanı sıra morg, bekleme odası ve ayin odası da bulunuyor.

* Fırına tabutla konan cesedin yanma işlemi bitince, santrifüjle cesedin külü ve tabutun külleri ayrıştırılıyor.

* Cesedin külleri özel küllüklere (vazo vb) konuyor. Yada isteğe uygun bir biçimde saklanabilir.

* Krematoryumun yüksek maliyeti filtrasyon sisteminin pahalılığından kaynaklanıyor.

19.03.2024

Mehmet Bülbül

Danimarkalılar, en çok yakma işleminin yapıldığı ülkeler arasında yer alıyor. 

Ülke genelinde 20 adet Krematoryum var.

• Jutland: Esbjerg, Hjørring, Holstebro, Horsens, Kolding, Randers, Silkeborg, Aabenraa, Aalborg Aarhus.

• Funen: Odense, Svendborg.

• Zealand: Ballerup, Bispebjerg (Kbh), Frederiksberg, Glostrup, Hillerød, Ringsted, Sundby (Kbh).

• Bornholm:  Rønne, 

Giderek daha fazla Danimarkalı öldüklerinde yakılmayı tercih ediyor. Danimarka Krematoryum Birliği'nin verilerine göre, 2023'te ölenlerin yüzde 87'si, 2013'te yüzde 81'i ve 1984'e kadar geri gidersek yüzde 61'i yakıldı. Bugün, krematoryum, çoğu insanın yeryüzündeki son yolculuğunu yaptığı yerdir.   

Danimarka, 1892'de yakma işlemine ilişkin bir yasa çıkardı. O zamanlar gömme yaygın uygulamaydı. Dünya genelinde yakma işlemi en az 40.000 yıldır, Danimarka'da ise 10.000 yıldır uygulanmaktadır. Tarihsel olarak, özellikle kilise tarafından yakma işlemine karşı bir muhalefet olmuştur. Ancak 1960'larda bu muhalefet azaldı. 1975 yılında Danimarka'daki ölümlerin yarısı yakılıyordu ve aynı yıl yakma ve tabutla gömme yasal olarak eşitlendi.  

         Hristiyanlar arasında yakma tabuydu ve bedenin dirilişine olan inançla çelişen pagan bir uygulama olarak kabul ediliyordu. Bu nedenle, nesiller boyunca Danimarkalıların büyük çoğunluğu tabutlara gömülmüştür ve Batı tıbbı ancak 19. yüzyılın sonlarında yakma işlemine ilgi duymaya başlamıştır. Tıbbi açıdan bakıldığında, yakma işlemi daha hijyenikti. Ayrıca, küllükler tabutlardan daha az yer kaplıyordu. Bu, özellikle mezarlıkların talebi karşılamakta zorlandığı Kopenhag da dahil olmak üzere Avrupa'nın büyüyen şehirlerinde oldukça pratikti.

Günümüzde yakmayı tercih edenlerin çoğunluğunun ise "her bireyin kendine has sebebi" vardır. 

"Ancak bence önemli bir neden de, yaslı aileleri büyük bir mezar yeriyle yüklemek istememenizdir," diyor  Odense Müzesi küratörü ve yakma gelenekleri uzmanı Mogens Bo Henriksen. 

Danimarka Krematoryumlar Birliği Başkanı Tom Olsen de aynı görüşte. Bazıları: "Gömülmeyeceğim, çünkü bir insanın uzun süre toprak altında kaldıktan sonra nasıl göründüğünü gördüm," diyor . Bazıları ise "Hayatta kalanlarım için en kolay olanı yapsınlar" diye yakılmayı tercih ediyor.

Yakma işleminin popüler hale gelmesinin çeşitli nedenleri vardır. 

Çevresel hususlar: Küller, tabutla gömülmeye kıyasla aynı oranda kirliliğe neden olmaz.

Ekonomiklik: Küllük mezarlar ve toplu mezarların korunma süresi daha kısa olduğundan daha ucuzdur.

Giderek daha fazla insan küllerin serpilmesini tercih ediyor çünkü bu, hem çevre dostu hem de daha ucuz olan, güzel ve kişisel bir veda şekli; zira mezara gerek kalmıyor.

Asya'nın birçok yerinde yetkililer, insanların gömülmek yerine yakılmasını teşvik ediyor ve bu gelişmeyi mali olarak destekliyor. Örneğin Hong Kong ve Çin'de bunun nedeni, geleneksel toprağa gömülmenin çok yer kaplaması ve bunun nüfus artışıyla ilgili sorunlara yol açmasıdır.  

15 Temmuz 2026 

Yakma işlemi nasıl gerçekleştirilir?

Yakma işlemi, Danimarka'da yaygın bir cenaze töreni şeklidir ve ölen kişinin tabutu krematoryumda yakılır. Birçok kişi bu seçeneği tercih eder çünkü bu, küllerin daha sonra bir kaba yerleştirilmesine veya serpilmesine olanak tanır . 

Yakma işlemiyle birlikte yapılan bir cenaze töreni birkaç aşamadan oluşur:

1. Tören (isteğe bağlı) – Aile isterse, tabut krematoryuma götürülmeden önce bir kilisede veya şapelde tören düzenlenebilir.

2. Krematoryuma nakil – Tabut, cenaze arabasıyla seçilen krematoryuma taşınır.

3. Yakma işlemi – Yakma işlemi genellikle 60 ila 90 dakika sürer ve çok yüksek sıcaklıklarda gerçekleşir.

4. Küller bir küpe konulur – Ölen kişi yakıldığında, küller bir küpe konulur ve bu küpe daha sonra bir mezara yerleştirilir veya küllerin serpilmesi için kullanılır.

Krematoryumda kalış süresi ne kadardır?

Genellikle cenazeden küllerin cenaze şirketi veya aile tarafından teslim alınmaya hazır hale gelmesine kadar 4-6 gün geçer. Danimarka'da, tabutların ölümden sonra en geç 14 gün içinde yakılması yasal bir zorunluluktur. 

Yakma işleminden sonra ne olur?

Vefat eden kişi yakıldıktan sonra , küllerin konulduğu kabın akıbeti konusunda bir karar verilir:

• Kül kabının (urne) yerleştirilmesi – Kül kabı, istenilen mezar yerine, mezarlığa yerleştirilir.

• Küllerin denize serpilmesi – Eğer merhumun vasiyeti buysa, küller açık denize serpilir.

• Kolumbaryum – Bazı mezarlıklarda, küllük bir küllük salonuna (kolumbaryum) yerleştirilebilir.

• Yurtdışına taşıma – Alıcı ülkedeki ilgili düzenlemelere uyulması şartıyla, küllük yurtdışına götürülebilir.

• Küllerin paylaşımı : Özel durumlarda, külleri bölerek, örneğin bir yere gömülmesini ve başka bir yere serpilmesini sağlayabilirsiniz. Bu, yetkililerden özel izin gerektirir.

Yakma işleminin maliyeti ne kadar?

Yakma işleminin fiyatı, krematoryumun tarifelerine bağlıdır ve krematoryumlar tarafından sürekli olarak güncellenir .  Bir kremasyonun maliyeti genellikle yaklaşık 2.750 Danimarka kronu ile 4.000 Danimarka kronu arasında değişmektedir. Fiyat, kullanılan krematoryuma bağlıdır. Yakma işlemi, cenaze masraflarının yalnızca bir parçasıdır ve toplam masrafla karıştırılmamalıdır. 

Yakma (Besættelse), Defin (Begravelse) işleminden daha mı ucuzdur?

Evet, yakma işlemi genellikle gömülmeye göre daha ucuzdur, çünkü gömülme durumunda mezarlık masrafları genellikle daha yüksektir. Bir kül kabı daha az yer kaplar ve daha az kazı gerektirir, bu da yakma işleminin maliyetini fazlasıyla telafi eder.

Danimarka'da bir cenaze töreninin toplam maliyeti genellikle 15.000-30.000 Danimarka kronu
arasındadır. Danbegravelse 'de cenaze töreninin fiyatı , törensiz olarak 9.995  Danimarka kronundan , törenli olarak ise 12.995  Danimarka kronundan başlamaktadır.

Bir cenazenin toplam maliyeti, öncelikle tören istenip istenmemesine, ayrıca krematoryum, mezarlık, çiçekler ve ek hizmetlerin maliyetlerine bağlıdır.

Cenaze yardımı nedir?

Cenaze yardımı, cenaze masraflarının bir kısmını karşılamaya yardımcı olabilecek bir kamu desteğidir. 2026 yılında, 18 yaş üstü kişiler 13.550 DKK'ya kadar cenaze yardımı alabilirler. Nihai tutar, öncelikle vefat edenin mal varlığına bağlıdır. Bu sayfada, geçerli kurallar ve oranlara göre tahmini bir tutar hesaplayabilirsiniz. Birçok durumda, kamu cenaze hizmetlerinden yardım alınabilir.

• Azami destek miktarı 13.550 Danimarka kronuna kadar (2026) çıkabilir .

• 1 Nisan 1957'den önce doğanlar için asgari yardım miktarı 1.050 Danimarka kronudur (2026) .

Ayrıca, bazı kişiler üyelik durumlarına bağlı olarak Danimarka Sağlık Sigortası'ndan 1.400 Danimarka kronuna kadar sübvansiyon almaya hak kazanabilirler .

Devlet cenaze yardımları ve Danimarka Sağlık Sigortası'ndan alınacak her türlü destek, cenazenin toplam maliyetini önemli ölçüde düşürmeye yardımcı olabilir.

Cenaze yardımı hizmetleri sürekli olarak düzenlenmektedir ve 2026 yılı için aşağıdaki ücretler geçerlidir:

18 yaşından küçükken vefat edenler

Eğer vefat eden kişi 18 yaşından küçükse, cenaze yardımı sabit bir miktar olan 11.300 Danimarka kronudur.

18 yaşından büyük vefat etmiş kişiler.

Eğer vefat eden kişi 18 yaşından büyükse, 13.550 Danimarka kronuna kadar cenaze yardımı sağlanabilir . Kesin miktar mali durumunuza bağlıdır.

Yakma törenine katılabilir misiniz?

Danimarka'da yaygın olmasa da, bazı krematoryumlar randevu ile bu seçeneği sunmaktadır.

Cenaze veya defin masrafları hakkında genel bir bilgi edinmek isterseniz, 72 30 20 91 numaralı telefondan Danbegravelse ile iletişime geçebilir 

Aabenraa Bölgesi Krematoryumu (2021)

Gammeldam 18, 6200 Aabenraa,  Telefon 74 62 17 80 

Şapel kısmı 1932'de inşa edildi ve 1952'de binaya bir krematoryum eklendi. Krematoryum 1973-74 yıllarında genişletildi. 1993 yılında krematoryuma yeni fırınlar yerleştirildi.
2010/2011 yıllarında krematoryumda büyük bir tadilat yapıldı ve 2 fırın, ekstra büyük tabutları alabilen yeni bir fırınla ​​değiştirildi. Bu krematoryum, eski Güney Jutland Bölgesi'ndeki tek krematoryumdur. 35 milyon kron maliyatı olan Yeni krematoryum 12 Nisan 2021 tarihinde kullanıma açıldı. İki fırın içeriyor ve CO2 nötr olacak şekilde tasarlandı. Boyutları Boy:65cm, En:100cm, Uzunluk:220cm ve ağırlığı 350 kg'a kadar olan tabutları kabul ediliyor.

Aabenraa'daki yeni krematoryum, Bispebjerg ve Ringsted'ten sonra Danimarka'da yakınlarına tabutun fırına itilişini izleyebilecekleri özel bir oda sunan üçüncü krematoryum.

Aabenraa Kilisesi, Aabenraa Başpiskoposu adına Güney Jutland'da bir krematoryum işletme gibi sosyal bir görevi üstlenmiştir. Krematoryum, Danimarka'daki tüm vefat etmiş vatandaşların cenazelerini yakmakta ve bu bağlamda, dini ve felsefi görüşlerine bakılmaksızın, vefat edenlerin ailelerine doğru ve saygın bir şekilde hizmet etmekle yükümlüdür. 

2025 yılında Aabenraa krematoryumunda 2.344 cenaze yakma işlemi gerçekleştirildi.

2025 yılı Krematorium ücreti; Yetişkinler 2.839 kron, 10 yaş altı çocuklar 1.699 kron.

2025 yılı Defin yeri ücretleri 948 ile 2190 kr arası. 

2025 yılı 1 KISTEPLADS (1 Tabut yeri ortak alan) 25 Yıl  7.065,75  kron 

1 URNEPLADS (1 Kül yeri) 10 yıl 2.425,90 kron

1 KISTEPLADS I PLADE I PLÆNE (obl. Vedligehold) 1 (Tabut Yeri ÇİM ALANDA PLAKET (Bakım gereklidir)) 15.044 kron (25 sene), seneliği 601 kron.

1 Kiste/ Urnepl. I afd. G m. efeu bunddække (obl. Vedligehold) (1 Tabut/Kül Kabı Yeri G Bölümünde sarmaşık zemin örtüsü ile (Bakım gereklidir)) 11.394 kron (25 sene),  4.557 kron (10 sene), seneliği 456 kron.